> ## Documentation Index > Fetch the complete documentation index at: https://docs.apinizer.com/llms.txt > Use this file to discover all available pages before exploring further. # Koşullu Politika Çalıştırma > Politikaların belirli koşullara göre çalıştırılmasını sağlayabilirsiniz. Koşulları kod yazmadan, değişkenler (variables) kullanarak ve form tabanlı yapılandırma ile oluşturabilirsiniz. Mesaj içeriğine, header değerlerine, query parametrelerine veya diğer faktörlere göre farklı politikalar uygulayabilirsiniz. Koşullar, [Politika Nedir?](/tr/concepts/temel-kavramlar/politika-nedir) sayfasında açıklandığı gibi, politika yapılandırmasının bir parçasıdır. Politika oluştururken veya düzenlerken koşullar bölümünden koşul tanımları yapılır. ## Koşullu Politika Çalıştırma Kavramı Koşullu politika çalıştırma, politikaların belirli koşullara göre çalıştırılmasını sağlar. Apinizer'da koşullar kod yazmadan, **[Variable](/tr/concepts/temel-kavramlar/variable) kullanarak ve form tabanlı yapılandırma** ile oluşturulur. Aşağıdaki diyagram, koşullu politika çalıştırmanın Gateway üzerinden nasıl gerçekleştiğini gösterir: ```mermaid theme={null} sequenceDiagram participant Client as 👤 İstemci participant Gateway as 🚪 API Gateway participant Proxy as 🔀 API Proxy participant Condition as 🔍 Koşul Değerlendirme participant Variables as 📊 Variables participant Policy1 as 🛡️ Politika 1 participant Policy2 as 🛡️ Politika 2 participant Backend as 🖥️ Backend Servis Client->>Gateway: HTTP İsteği
(Path, Headers, Query, Body) Note over Gateway: İstek Gateway'e Ulaştı Gateway->>Proxy: İsteği API Proxy'ye Yönlendir Note over Proxy: API Proxy İşleme Başladı Proxy->>Condition: Koşullu Politika
Değerlendirmesi Note over Condition: Koşul Kontrolü Condition->>Variables: Variable Değerleri
Çıkarılır Note over Variables: Variable Kaynakları:
Header, Query Param,
Mesaj İçeriği (JSONPath/XPath),
Context, System Variable Variables->>Condition: Variable Değerleri Döndü Condition->>Condition: Koşul Değerlendirmesi
(Operatör: EQ, NE, GT, LT,
CONTAINS, IN, vb.) alt Koşul 1 Sağlandı Condition->>Policy1: Koşul 1 Sağlandı
Politika 1 Çalıştırılır Note over Policy1: Örnek: Content-Type == "application/json"
→ JSON Schema Validation Policy1->>Proxy: Politika 1 Tamamlandı else Koşul 2 Sağlandı Condition->>Policy2: Koşul 2 Sağlandı
Politika 2 Çalıştırılır Note over Policy2: Örnek: Content-Type == "application/xml"
→ XML Schema Validation Policy2->>Proxy: Politika 2 Tamamlandı else Koşul Sağlanmadı Condition->>Proxy: Koşul Sağlanmadı
Alternatif Politika veya
Devam Et end Proxy->>Backend: İşlenmiş İstek
Backend'e İletilir Backend->>Proxy: Yanıt Döner Note over Proxy: Post-flow Politikaları
(Koşullu olabilir) Proxy->>Gateway: İşlenmiş Yanıt Gateway->>Client: HTTP Yanıtı Note over Client,Gateway: İşlem Tamamlandı ``` ### Form Tabanlı Koşul Oluşturma Koşullu politika oluştururken aşağıdaki adımlar izlenir: Karşılaştırmanın sol tarafındaki değişkeni seçersiniz. Bu değişken: * Header değişkeni olabilir * Query parametre değişkeni olabilir * Mesaj içeriği değişkeni olabilir (JSONPath/XPath ile) * Context değişkeni olabilir * Sistem değişkeni olabilir * Özel bir değişken olabilir Değişkenin veri tipini seçersiniz: * **STRING**: Metin karşılaştırmaları için * **NUMERIC**: Sayısal karşılaştırmalar için * **DATE**: Tarih karşılaştırmaları için (tarih formatı belirtilmelidir) Dropdown menüden karşılaştırma operatörünü seçersiniz: * Eşitlik, büyüktür, küçüktür gibi karşılaştırma operatörleri * İçerir, başlar, biter gibi metin operatörleri * Var, yok, boş gibi varlık kontrolü operatörleri İkinci değerin kaynağını belirlersiniz: * **Sabit Değer**: Doğrudan girilen sabit bir değer * **Değişken**: Başka bir değişken seçimi (değişkenler arası karşılaştırma) Karmaşık mantık için alt koşullar ekleyerek AND, OR, NOT operatörleriyle koşulları birleştirirsiniz. Bu yaklaşım sayesinde kod yazmadan, form alanlarını doldurarak ve [Variable](/tr/concepts/temel-kavramlar/variable)'ları seçerek koşullu politikalar oluşturabilirsiniz. ## Koşul Türleri ve Değişken Kullanımı Koşullar, [Variable](/tr/concepts/temel-kavramlar/variable) kullanılarak oluşturulur. Değişkenler mesaj içeriğinden, header'lardan, query parametrelerinden veya context'ten değer alabilir. ### Mesaj İçeriği Koşulları Mesaj içeriğine göre koşullar oluşturmak için JSONPath veya XPath kullanarak değişken tanımlanır: JSON mesajlarında değer çıkarmak için: * **Değişken Tipi**: Mesaj İçeriği (JSONPath) * **JSONPath İfadesi**: `$.user.role` veya `$.products[*].price` * **Veri Tipi**: STRING veya NUMERIC XML mesajlarında değer çıkarmak için: * **Değişken Tipi**: Mesaj İçeriği (XPath) * **XPath İfadesi**: `/user/role` veya `//product/@price` * **Veri Tipi**: STRING veya NUMERIC HTTP header değerlerine göre: * **Değişken Tipi**: Header * **Header Adı**: `Content-Type` veya `X-API-Version` * **Veri Tipi**: STRING Query parametrelerine göre: * **Değişken Tipi**: Query Parameter * **Parametre Adı**: `version` veya `format` * **Veri Tipi**: STRING ### İstemci Koşulları İstemci bilgilerine göre koşullar oluşturmak için ilgili değişkenler kullanılır: IP adresine göre kontrol için: * **Değişken Tipi**: Client IP * **Veri Tipi**: STRING * **Operatör**: IN veya NOT\_IN * **Değer**: `192.168.1.0/24#10.0.0.0/8` (liste değerleri # ile ayrılır) IP whitelist/blacklist kontrolü için kullanılır. User-Agent header'ına göre kontrol için: * **Değişken Tipi**: Header * **Header Adı**: `User-Agent` * **Veri Tipi**: STRING * **Operatör**: CONTAINS veya STARTS\_WITH Browser veya mobile device kontrolü için kullanılır. API Key değerine göre kontrol için: * **Değişken Tipi**: Header * **Header Adı**: `X-API-Key` veya `Authorization` * **Veri Tipi**: STRING * **Operatör**: EQ veya IN API Key tipine veya değerine göre farklı politikalar uygulanabilir. Context'teki kullanıcı bilgilerine göre kontrol için: * **Değişken Tipi**: Context Variable * **Değişken Adı**: `context.user.role` veya `context.user.id` * **Veri Tipi**: STRING * **Operatör**: EQ, IN, vb. Kullanıcı rolü veya kimlik bilgilerine göre yetkilendirme için kullanılır. ### Zaman Koşulları Zaman bazlı koşullar için sistem değişkenleri kullanılır: * **Değişken Tipi**: System Variable (tarih değişkeni) * **Veri Tipi**: DATE * **Tarih Formatı**: `yyyy-MM-dd` (belirtilmelidir) * **Operatör**: GE, LE, GT, LT Belirli tarih aralığında erişim kontrolü için kullanılır. * **Değişken Tipi**: System Variable (saat değişkeni) * **Veri Tipi**: STRING veya DATE (saat formatına göre) * **Operatör**: GE, LE Çalışma saatleri kontrolü için kullanılır. * **Değişken Tipi**: System Variable (gün değişkeni) * **Veri Tipi**: STRING * **Operatör**: EQ veya IN Haftanın belirli günlerinde erişim kontrolü için kullanılır. * **Değişken Tipi**: System Variable (timezone değişkeni) * **Veri Tipi**: STRING * **Operatör**: EQ Zaman dilimi bazlı kontrol için kullanılır. ### Sistem ve Ortam Koşulları Sistem ve ortam değişkenlerine göre koşullar: [Ortam değişkenlerine](/tr/develop/environment-variables) göre kontrol için: * **Değişken Tipi**: Environment Variable * **Değişken Adı**: `ENVIRONMENT` veya `FEATURE_FLAG` * **Veri Tipi**: STRING * **Operatör**: EQ, NE, vb. Ortam bazlı (development, test, production) kontrol için kullanılır. Sistem özelliklerine göre kontrol için: * **Değişken Tipi**: System Property * **Property Adı**: `app.version` veya `system.property` * **Veri Tipi**: STRING * **Operatör**: EQ, NE, vb. Sistem versiyonu veya özellik kontrolü için kullanılır. Cache'deki değerlere göre kontrol için: * **Değişken Tipi**: Cache Variable * **Cache Key**: `user.status` veya cache key'i * **Veri Tipi**: STRING * **Operatör**: EQ, IS\_EXISTS, vb. Cache'deki değerlere göre dinamik kontrol için kullanılır. ## Koşul Yapılandırması Koşullar, [Variable](/tr/concepts/temel-kavramlar/variable) kullanılarak ve form tabanlı yapılandırma ile oluşturulur. Her koşul aşağıdaki bileşenlerden oluşur: ### Koşul Bileşenleri 1. **İlk Değişken (First Variable)**: Karşılaştırmanın sol tarafındaki değişken * Header değişkeni * Query parametre değişkeni * Mesaj içeriği değişkeni (JSONPath/XPath) * Context değişkeni * Özel değişken 2. **Veri Tipi (Variable Data Type)**: Değişkenin veri tipi * **STRING**: Metin karşılaştırmaları için * **NUMERIC**: Sayısal karşılaştırmalar için * **DATE**: Tarih karşılaştırmaları için (tarih formatı belirtilmelidir) 3. **Karşılaştırma Operatörü (Comparison Operator)**: İki değer arasındaki karşılaştırma türü 4. **İkinci Değer Kaynağı (Second Value Source)**: * **Sabit Değer**: Doğrudan girilen sabit bir değer * **Değişken**: Başka bir değişken seçimi 5. **Mantıksal Operatör (Condition Criteria)**: Birden fazla koşulu birleştirmek için * **AND**: Tüm koşulların sağlanması gerekir * **OR**: Koşullardan en az birinin sağlanması gerekir * **NOT**: Koşulun sağlanmaması gerekir ## Karşılaştırma Operatörleri Koşullarda kullanılabilecek karşılaştırma operatörleri: ### Metin (STRING) Operatörleri | Operatör | Açıklama | Kullanım Senaryosu | | ------------------------------------------------------------------ | ------------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------- | | **Eşittir (EQ)** | Değişken var ve değeri verilen değere eşit mi? | `Content-Type == "application/json"` | | **Eşit Değildir (NE)** | Değişken yok veya değeri verilen değere eşit değil mi? | `version != "v1"` | | **Eşittir - Harf Duyarsız (EQ\_IGNORE\_CASE)** | Değişken var ve değeri verilen değere eşit mi? (büyük/küçük harf farkı yok sayılır) | `contentType EQ_IGNORE_CASE "application/json"` | | **Eşit Değildir - Harf Duyarsız (NE\_IGNORE\_CASE)** | Değişken yok veya değeri verilen değere eşit değil mi? (büyük/küçük harf farkı yok sayılır) | `contentType NE_IGNORE_CASE "text/xml"` | | **Küçüktür (LT)** | Alfabetik sıralamada küçük mü? | `"apple" < "banana"` | | **Küçük Eşittir (LE)** | Küçük veya eşit mi? | `"apple" <= "banana"` | | **Büyüktür (GT)** | Alfabetik sıralamada büyük mü? | `"zebra" > "apple"` | | **Büyük Eşittir (GE)** | Büyük veya eşit mi? | `"zebra" >= "apple"` | | **İçerir (CONTAINS)** | Değişken var ve değeri verilen metni içeriyor mu? | `userAgent CONTAINS "Mobile"` | | **İçermez (NOT\_CONTAINS)** | Değişken yok veya değeri verilen metni içermiyor mu? | `path NOT_CONTAINS "/admin"` | | **İçerir - Harf Duyarsız (CONTAINS\_IGNORE\_CASE)** | Değişken var ve değeri verilen metni içeriyor mu? (harf duyarsız) | `userAgent CONTAINS_IGNORE_CASE "mobile"` | | **İçermez - Harf Duyarsız (NOT\_CONTAINS\_IGNORE\_CASE)** | Değişken yok veya değeri verilen metni içermiyor mu? (harf duyarsız) | `path NOT_CONTAINS_IGNORE_CASE "/admin"` | | **İle Başlar (STARTS\_WITH)** | Değişken var ve değeri verilen metinle başlıyor mu? | `path STARTS_WITH "/api/v2"` | | **İle Başlamaz (NOT\_STARTS\_WITH)** | Değişken yok veya değeri verilen metinle başlamıyor mu? | `path NOT_STARTS_WITH "/internal"` | | **İle Başlar - Harf Duyarsız (STARTS\_WITH\_IGNORE\_CASE)** | Değişken var ve değeri verilen metinle başlıyor mu? (harf duyarsız) | `path STARTS_WITH_IGNORE_CASE "/API"` | | **İle Başlamaz - Harf Duyarsız (NOT\_STARTS\_WITH\_IGNORE\_CASE)** | Değişken yok veya değeri verilen metinle başlamıyor mu? (harf duyarsız) | `path NOT_STARTS_WITH_IGNORE_CASE "/internal"` | | **İle Biter (ENDS\_WITH)** | Değişken var ve değeri verilen metinle bitiyor mu? | `filename ENDS_WITH ".json"` | | **İle Bitmez (NOT\_ENDS\_WITH)** | Değişken yok veya değeri verilen metinle bitmiyor mu? | `filename NOT_ENDS_WITH ".xml"` | | **İle Biter - Harf Duyarsız (ENDS\_WITH\_IGNORE\_CASE)** | Değişken var ve değeri verilen metinle bitiyor mu? (harf duyarsız) | `filename ENDS_WITH_IGNORE_CASE ".JSON"` | | **İle Bitmez - Harf Duyarsız (NOT\_ENDS\_WITH\_IGNORE\_CASE)** | Değişken yok veya değeri verilen metinle bitmiyor mu? (harf duyarsız) | `filename NOT_ENDS_WITH_IGNORE_CASE ".xml"` | | **İçinde (IN)** | Değişken var ve değeri verilen listede mi? | `role IN ["admin", "user"]` | | **İçinde Değil (NOT\_IN)** | Değişken yok veya değeri verilen listede değil mi? | `status NOT_IN ["deleted", "archived"]` | | **İçinde - Harf Duyarsız (IN\_IGNORE\_CASE)** | Değişken var ve değeri verilen listede mi? (harf duyarsız) | `role IN_IGNORE_CASE ["Admin", "User"]` | | **İçinde Değil - Harf Duyarsız (NOT\_IN\_IGNORE\_CASE)** | Değişken yok veya değeri verilen listede değil mi? (harf duyarsız) | `status NOT_IN_IGNORE_CASE ["Deleted"]` | ### Sayısal (NUMERIC) Operatörleri | Operatör | Açıklama | Kullanım Senaryosu | | -------------------------- | ---------------------------------- | ------------------------------- | | **Eşittir (EQ)** | İki sayı eşit mi? | `price == 100` | | **Eşit Değildir (NE)** | İki sayı eşit değil mi? | `count != 0` | | **Küçüktür (LT)** | İlk sayı ikincisinden küçük mü? | `age < 18` | | **Küçük Eşittir (LE)** | Küçük veya eşit mi? | `quantity <= 10` | | **Büyüktür (GT)** | İlk sayı ikincisinden büyük mü? | `score > 80` | | **Büyük Eşittir (GE)** | Büyük veya eşit mi? | `balance >= 1000` | | **İçinde (IN)** | Belirtilen sayı listesinde var mı? | `statusCode IN [200, 201, 204]` | | **İçinde Değil (NOT\_IN)** | Belirtilen sayı listesinde yok mu? | `errorCode NOT_IN [404, 500]` | ### Tarih (DATE) Operatörleri Tarih karşılaştırmaları için tarih formatı belirtilmelidir (örn: `yyyy-MM-dd`, `dd/MM/yyyy`). | Operatör | Açıklama | Kullanım Senaryosu | | ---------------------- | -------------------------------- | ---------------------------- | | **Eşittir (EQ)** | İki tarih aynı mı? | `expiryDate == "2024-12-31"` | | **Eşit Değildir (NE)** | İki tarih farklı mı? | `startDate != "2024-01-01"` | | **Küçüktür (LT)** | İlk tarih ikincisinden önce mi? | `createdDate < "2024-06-01"` | | **Küçük Eşittir (LE)** | Önce veya aynı mı? | `deadline <= "2024-12-31"` | | **Büyüktür (GT)** | İlk tarih ikincisinden sonra mı? | `expiryDate > "2024-01-01"` | | **Büyük Eşittir (GE)** | Sonra veya aynı mı? | `startDate >= "2024-01-01"` | ### Varlık Kontrolü Operatörleri Bu operatörler ikinci değer gerektirmez, sadece değişkenin durumunu kontrol eder: | Operatör | Açıklama | Kullanım Senaryosu | | ------------------------------------ | ----------------------------------------- | ------------------------------ | | **Var (IS\_EXISTS)** | Değişken var mı? (değeri ne olursa olsun) | `apiKey IS_EXISTS` | | **Yok (IS\_NOT\_EXISTS)** | Değişken yok mu? | `optionalHeader IS_NOT_EXISTS` | | **Boş (IS\_EMPTY)** | Değişken yok veya değeri boş mu? | `queryParam IS_EMPTY` | | **Boş Değil (IS\_NOT\_EMPTY)** | Değişken var ve değeri boş değil mi? | `requestBody IS_NOT_EMPTY` | | **Var Ama Boş (EXISTS\_AND\_EMPTY)** | Değişken var ama değeri boş mu? | `header EXISTS_AND_EMPTY` | **Liste Değerleri:** `IN` ve `NOT_IN` operatörleri için liste değerleri `#` karakteri ile ayrılır. Örnek: `admin#user#guest` veya `100#200#300` ### Null Değer İşleme Koşullarda null değerler özel şekilde işlenir: | Durum | Operatör | Sonuç | | --------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | ---------------------------- | | İlk değer null, ikinci değer null | EQ | `true` (null == null) | | İlk değer null, ikinci değer null | NE | `false` (null != null değil) | | İlk değer null, ikinci değer dolu | EQ | `false` | | İlk değer null, ikinci değer dolu | NE | `true` | | İlk değer dolu, ikinci değer null | EQ | `false` | | İlk değer dolu, ikinci değer null | NE | `true` | | İlk değer null | GT, LT, GE, LE, CONTAINS, IN, STARTS\_WITH, ENDS\_WITH, CONTAINS\_IGNORE\_CASE, IN\_IGNORE\_CASE, STARTS\_WITH\_IGNORE\_CASE, ENDS\_WITH\_IGNORE\_CASE, EQ\_IGNORE\_CASE | `false` | | İlk değer null | NOT\_CONTAINS, NOT\_IN, NOT\_STARTS\_WITH, NOT\_ENDS\_WITH, NOT\_CONTAINS\_IGNORE\_CASE, NOT\_IN\_IGNORE\_CASE, NOT\_STARTS\_WITH\_IGNORE\_CASE, NOT\_ENDS\_WITH\_IGNORE\_CASE, NE\_IGNORE\_CASE | `true` | Null değer kontrolü için **IS\_EXISTS**, **IS\_NOT\_EXISTS**, **IS\_EMPTY**, **IS\_NOT\_EMPTY** operatörlerini kullanın. Bu operatörler null değerleri doğru şekilde işler. ## Koşul Oluşturma Örnekleri Aşağıdaki örneklerde, form tabanlı yaklaşımla koşulların nasıl oluşturulduğu gösterilmektedir: ### Örnek 1: Content-Type Bazlı Validation **Senaryo**: Content-Type header'ına göre farklı validation politikaları uygulanacak. **Form Yapılandırması**: * **İlk Değişken**: Header değişkeni seçilir → `Content-Type` * **Veri Tipi**: STRING * **Operatör**: Eşittir (EQ) * **İkinci Değer Kaynağı**: Sabit değer * **İkinci Değer**: `application/json` **Sonuç**: Content-Type header'ı `application/json` ise JSON Schema Validation Policy çalışır. **Alternatif Koşullar** (nested koşullar): * **Koşul 1**: Content-Type `application/xml` ise → XML Schema Validation Policy * İlk Değişken: Header → `Content-Type` * Operatör: EQ * İkinci Değer: `application/xml` * **Koşul 2**: Diğer durumlar → Reject Request (400 Bad Request) * ELSE durumu ### Örnek 2: API Version Bazlı Routing **Senaryo**: Query parametresindeki version değerine göre farklı backend'lere yönlendirme yapılacak. **Form Yapılandırması**: * **İlk Değişken**: Query Parameter değişkeni seçilir → `version` * **Veri Tipi**: STRING * **Operatör**: Eşittir (EQ) * **İkinci Değer Kaynağı**: Sabit değer * **İkinci Değer**: `v1` **Sonuç**: Query parametresi `version=v1` ise Backend v1'e route edilir. **Alternatif Koşullar**: * **Koşul 1**: Version `v2` ise → Backend v2'ye route * İlk Değişken: Query Parameter → `version` * Operatör: EQ * İkinci Değer: `v2` * **Koşul 2**: Diğer durumlar → Default Backend'e route * ELSE durumu ### Örnek 3: User Role Bazlı Authorization **Senaryo**: Kullanıcı rolüne göre farklı politika uygulanacak. **Form Yapılandırması**: * **İlk Değişken**: Context Variable seçilir → `context.user.role` * **Veri Tipi**: STRING * **Operatör**: Eşittir (EQ) * **İkinci Değer Kaynağı**: Sabit değer * **İkinci Değer**: `admin` **Sonuç**: Kullanıcı rolü `admin` ise tüm işlemlere izin verilir. **Alternatif Koşullar**: * **Koşul 1**: Role `user` ise → Rate Limiting Policy (100 req/min) * İlk Değişken: Context Variable → `context.user.role` * Operatör: EQ * İkinci Değer: `user` * **Koşul 2**: Diğer durumlar → Reject Request (403 Forbidden) * ELSE durumu ### Örnek 4: IP Bazlı Rate Limiting **Senaryo**: IP adresine göre farklı rate limit değerleri uygulanacak. **Form Yapılandırması**: * **İlk Değişken**: Client IP değişkeni seçilir * **Veri Tipi**: STRING * **Operatör**: İçinde (IN) * **İkinci Değer Kaynağı**: Sabit değer * **İkinci Değer**: `192.168.1.0/24#10.0.0.0/8` (liste değerleri # ile ayrılır) **Sonuç**: IP adresi belirtilen aralıklardan birinde ise Rate Limiting Policy (1000 req/min) uygulanır. **Alternatif Koşul**: * **Koşul 2**: Diğer durumlar → Rate Limiting Policy (100 req/min) * ELSE durumu ### Örnek 5: Time-based Access Control (Nested Koşullar) **Senaryo**: Çalışma saatleri içinde erişim izni verilecek. **Form Yapılandırması** (Nested koşullarla AND mantığı): * **Mantıksal Operatör**: AND seçilir * **İlk Alt Koşul**: * İlk Değişken: System Variable → `current.time` * Veri Tipi: STRING veya DATE (saat formatına göre) * Operatör: Büyük Eşittir (GE) * İkinci Değer: `09:00` * **İkinci Alt Koşul**: * İlk Değişken: System Variable → `current.time` * Veri Tipi: STRING veya DATE * Operatör: Küçük Eşittir (LE) * İkinci Değer: `17:00` **Sonuç**: Saat 09:00-17:00 arası ise istek kabul edilir, aksi halde reddedilir (503 Service Unavailable). ## Nested Koşullar (Koşul Kombinasyonları) Karmaşık mantık için nested koşullar oluşturabilirsiniz. Form tabanlı yaklaşımda alt koşullar ekleyerek koşulları birleştirirsiniz: ### AND Operatörü **Form Yapılandırması**: * **Mantıksal Operatör**: AND seçilir * **İlk Alt Koşul**: * İlk Değişken: Header → `Content-Type` * Veri Tipi: STRING * Operatör: Eşittir (EQ) * İkinci Değer: `application/json` * **İkinci Alt Koşul**: * İlk Değişken: Header → `X-API-Key` * Veri Tipi: STRING * Operatör: Eşittir (EQ) * İkinci Değer: `premium-key` **Sonuç**: Her iki koşul da sağlanırsa Premium JSON Processing Policy çalışır. ### OR Operatörü **Form Yapılandırması**: * **Mantıksal Operatör**: OR seçilir * **İlk Alt Koşul**: * İlk Değişken: Client IP * Veri Tipi: STRING * Operatör: İçinde (IN) * İkinci Değer: `192.168.1.0/24#10.0.0.0/8` * **İkinci Alt Koşul**: * İlk Değişken: Header → `X-API-Key` * Veri Tipi: STRING * Operatör: Eşittir (EQ) * İkinci Değer: `internal-key` **Sonuç**: Koşullardan biri sağlanırsa Internal Access Policy çalışır. ### NOT Operatörü **Form Yapılandırması**: * **Mantıksal Operatör**: NOT seçilir * **Alt Koşul**: * İlk Değişken: Client IP * Veri Tipi: STRING * Operatör: İçinde (IN) * İkinci Değer: `10.0.0.0/8` **Sonuç**: IP belirtilen aralıkta değilse External Access Rate Limiting uygulanır. ### Değişken Karşılaştırması Koşullarda sadece sabit değerlerle değil, **değişkenler arası karşılaştırma** da yapabilirsiniz: **Form Yapılandırması**: * **İlk Değişken**: Header → `Content-Type` * **Veri Tipi**: STRING * **Operatör**: Eşittir (EQ) * **İkinci Değer Kaynağı**: Değişken seçilir * **İkinci Değişken**: Context Variable → `context.preferred.contentType` **Sonuç**: İki değişken birbirine eşitse politika çalışır. Bu yaklaşım dinamik karşılaştırmalar için kullanılır. ## Koşullu Politika Best Practices * Mevcut [Variable](/tr/concepts/temel-kavramlar/variable)'ları kullanın, gereksiz yeni değişken oluşturmayın * Değişken tiplerini doğru seçin (Header, Query Parameter, Mesaj İçeriği, Context Variable) * JSONPath/XPath ifadelerini doğru yazın ve test edin * Metin karşılaştırmaları için STRING kullanın * Sayısal karşılaştırmalar için NUMERIC kullanın * Tarih karşılaştırmaları için DATE kullanın ve tarih formatını belirtin * En spesifik koşulları önce ekleyin * Genel koşulları en sona bırakın * ELSE durumunu mutlaka tanımlayın * Karmaşık mantık için nested koşulları kullanın * AND/OR/NOT operatörlerini doğru seçin * Koşul derinliğini makul tutun (okunabilirlik için) * Sabit değerler için sabit değer seçeneğini kullanın * Dinamik karşılaştırmalar için değişken seçeneğini kullanın * Değişkenler arası karşılaştırma yaparken veri tiplerinin uyumlu olduğundan emin olun * IN ve NOT\_IN operatörleri için liste değerlerini `#` karakteri ile ayırın * Örnek: `admin#user#guest` veya `100#200#300` * Değişkenin varlığını kontrol etmek için IS\_EXISTS veya IS\_NOT\_EXISTS kullanın * Boş değer kontrolü için IS\_EMPTY veya IS\_NOT\_EMPTY kullanın * Bu operatörler ikinci değer gerektirmez * Basit koşulları önce kontrol edin * Ağır işlemleri (JSONPath/XPath) sona bırakın * Cache kullanımını değerlendirin * Tüm koşul dallarını test edin * Edge case'leri test edin (boş değerler, null, vb.) * Değişken değerlerinin runtime'da mevcut olduğundan emin olun * Null değerlerin nasıl işlendiğini anlayın ## Sonraki Adımlar Değişken kavramını ve kullanımını öğrenin Mesaj akışı ve politika uygulama sürecini öğrenin Politika kavramını ve koşullar bölümünü detaylı öğrenin Koşullu routing ve upstream seçimi hakkında bilgi edinin